ใครที่ชอบดูซีรีส์จีนย้อนยุคหรืออ่านนิยายกำลังภายใน น่าจะคุ้นเคยกับคำว่า “หมื่นลี้” ไม่ว่าจะเป็นการเดินทางไกลหมื่นลี้ กำแพงเมืองจีนยาวหมื่นลี้ หรือการอยู่ห่างกันนับหมื่นลี้ จนอดสงสัยไม่ได้ว่า “ลี้” คือหน่วยวัดอะไร และหนึ่งหมื่นลี้เท่ากับกี่กิโลเมตรกันแน่ ไทยรัฐออนไลน์สรุปคำตอบมาฝากกัน
เปิดความหมาย “ลี้” คืออะไร
“ลี้” เขียนเป็นภาษาจีนว่า 里 อ่านว่า หลี่ เป็นหน่วยวัดระยะทางแบบดั้งเดิมของจีน ปรากฏอยู่ในประวัติศาสตร์ วรรณกรรม สุภาษิต และชื่อสถานที่ต่างๆ มายาวนาน เช่น "กำแพงเมืองจีนหมื่นลี้" (万里长城)
ไขข้อสงสัย ระยะทาง “หมื่นลี้” (10,000 ลี้) เท่ากับกี่กิโลเมตร
หน่วยวัด “ลี้” หากเทียบตามมาตรฐานระยะทางในปัจจุบัน สรุปได้ดังนี้
- 1 ลี้ เท่ากับ 500 เมตร
- 2 ลี้ เท่ากับ 1 กิโลเมตร
- 1,000 ลี้ เท่ากับ 500 กิโลเมตร
- 10,000 ลี้ เท่ากับ 5,000 กิโลเมตร
ดังนั้น คำถามที่ว่า “หมื่นลี้เท่ากับกี่กิโลเมตร” คำตอบก็คือเท่ากับ 5,000 กิโลเมตร ซึ่งระยะทางนี้ถือว่าไกลมาก หากนำมาเปรียบเทียบให้เห็นภาพ ก็เป็นระยะทางที่สามารถเดินทางข้ามประเทศหรือข้ามภูมิภาคขนาดใหญ่ได้เลยทีเดียว
ข้อควรรู้ “ลี้” ในสมัยจีนโบราณ อาจไม่ได้เท่ากับ 500 เมตรเสมอไป
แม้ปัจจุบันจะกำหนดให้ 1 ลี้เท่ากับ 500 เมตร แต่หากคำนี้ปรากฏในซีรีส์จีนย้อนยุคหรือเอกสารประวัติศาสตร์ ไม่ควรนำตัวเลขดังกล่าวไปคำนวณแบบตายตัวเสมอไป เพราะค่าของหน่วย “ลี้” เคยเปลี่ยนแปลงตามยุคสมัยและระบบการวัดที่ใช้ในแต่ละราชวงศ์
เหตุนี้ คำว่า “หมื่นลี้” (10,000 ลี้) ในเรื่องราวสมัยโบราณจึงอาจไม่ได้หมายถึงระยะทาง 5,000 กิโลเมตรก็ได้ แต่เป็นคำที่ผู้แต่งมักใช้เปรียบเทียบให้เห็นภาพ เพื่อสื่อถึงระยะทางที่ไกลแสนไกล การเดินทางอันยาวนาน หรือดินแดนที่อยู่ห่างออกไปสุดสายตานั่นเอง
ดังนั้น เวลาได้ยินตัวละครกล่าวว่า “ข้าจะตามเจ้าไปไกลหมื่นลี้” อาจไม่ได้หมายความว่าจะเดินทางเป็นระยะทาง 5,000 กิโลเมตรจริงๆ แต่เป็นสำนวนที่แสดงถึงความตั้งใจว่าจะติดตามไปไม่ว่าจะอยู่ไกลเพียงใด