"ช้อนสแตนเลส" ถือเป็นอุปกรณ์ประจำครัวที่มีอยู่ทุกบ้าน ด้วยคุณสมบัติที่ทนทาน ไม่แตกหักง่าย และดูสะอาดตา แต่เมื่อผ่านการใช้งานไปสักระยะ หลายคนมักสังเกตเห็นรอยขีดข่วน คราบหมอง หรือรอยดำปรากฏขึ้นบนพื้นผิวของช้อน
ปัญหานี้ไม่ได้ส่งผลแค่เรื่องความสวยงามเท่านั้น แต่ยังสร้างความกังวลใจว่า รอยดำและรอยขีดข่วนดังกล่าว อาจทำให้สารเคมีอันตรายติดลงไปในอาหารหรือไม่ วันนี้จะพาไปดูสาเหตุการเกิดรอย เช็กความปลอดภัยและวิธีดูแลทำความสะอาดอย่างถูกต้อง เพื่อสร้างความมั่นใจเมื่อนำมาใช้งาน
ไขสาเหตุ ช้อนสแตนเลสเป็นรอยขูดขีดและคราบดำเกิดจากอะไร?
สแตนเลสที่ใช้กันอยู่ทุกวัน ผลิตขึ้นจากโลหะผสมระหว่างเหล็ก โครเมียม และนิกเกิล ซึ่งมีคุณสมบัติเด่นเรื่องความแข็งแรงทนทาน และป้องกันการเกิดสนิมได้ดี แต่ความจริง สแตนเลสไม่ได้คงทนต่อทุกสภาพแวดล้อม ยังมีปัจจัยแฝงจากการใช้งานในชีวิตประจำวัน ที่ทำให้เกิดรอยขูดขีด คราบหมองและรอยดำโดยไม่รู้ตัว ได้แก่
- รอยขูดขีดที่เกิดจากการใช้งานและล้างทำความสะอาด
รอยขีดข่วนบนช้อนสแตนเลสเกิดจากการใช้งานในชีวิตประจำวันและการทำความสะอาดอย่างผิดวิธี โดยเฉพาะการใช้ฝอยขัดหม้อที่เป็นโลหะ หรือการวางช้อนกระทบกันในเครื่องล้างจาน สิ่งเหล่านี้จะไปทำลายชั้นฟิล์มโครเมียมออกไซด์ ที่ช่วยปกป้องผิวสแตนเลส ทำให้ช้อนสูญเสียความเงางามและเกิดรอยได้ง่ายขึ้น
- รอยกัดกร่อนจากอาหารที่มีกรดและเกลือสูง
อาหารรสจัดจ้าน ที่มีกรดจากมะนาวและน้ำส้มสายชู รวมถึงอาหารที่มีความเค็มสูงอย่างน้ำปลาและเกลือ ก็สามารถกัดกร่อนพื้นผิวช้อน ทำให้เกิดคราบหมอง หรือรอยกัดกร่อนเฉพาะจุด บนเนื้อสแตนเลสขึ้นได้
- รอยดำและหมองคล้ำ จากคราบน้ำมันและเศษอาหารสะสม
รอยดำและคราบหมองบนภาชนะสแตนเลส เกิดจากรอยขีดข่วนขนาดเล็กบนพื้นผิวที่กลายเป็นแหล่งสะสมของเศษอาหาร คราบไขมัน เมื่อภาชนะเหล่านี้ผ่านความร้อนหรือการทำความสะอาดที่ไม่ถูกวิธี คราบสะสมตามรอยขูดขีดจะเริ่มไหม้และเปลี่ยนสภาพกลายเป็นรอยดำคล้ำที่สังเกตเห็นได้ชัดเจน
วิธีดูแลทำความสะอาดช้อนสแตนเลสให้เงางามเหมือนใหม่
เพื่อยืดอายุการใช้งานและป้องกันไม่ให้ช้อนสแตนเลสเกิดรอยหรือคราบหมองคล้ำ สามารถทำตามได้ดังนี้
- หลีกเลี่ยงอุปกรณ์ขัดถูที่รุนแรง ควรใช้ฟองน้ำนุ่มๆ ร่วมกับน้ำยาล้างจาน แทนการใช้ฝอยขัดหม้อ หรือฟองน้ำชนิดแข็ง เพื่อถนอมช้อนสแตนเลส
- ทำความสะอาดทันทีหลังใช้งาน ไม่ควรแช่ช้อนสแตนเลสไว้ในเศษอาหารที่มีรสเค็มจัด หรือกรดสูง เป็นเวลานานข้ามคืน
- ขจัดคราบหมองด้วยของใช้ในครัว หากช้อนเริ่มหมองคล้ำ สามารถใช้น้ำส้มสายชูผสมน้ำอุ่น หรือเบกกิ้งโซดาผสมน้ำลูบเบาๆ แล้วล้างออกด้วยน้ำสะอาด จากนั้นเช็ดให้แห้งด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์
เช็กระดับความเสี่ยง "ช้อนสแตนเลสเป็นรอย" อันตรายต่อร่างกายไหม?
ช้อนสแตนเลสเกรดที่ได้รับการรับรองสำหรับประกอบอาหารนั้น มีความปลอดภัยสูง แม้เกิดรอยขีดข่วนตื้นๆ จากการใช้งาน โอกาสที่โลหะหนักจะปนเปื้อนลงอาหารจนเป็นอันตรายนั้นมีน้อยมาก แต่หากเป็นช้อนเกรดต่ำ หรือมีรอยกัดกร่อนลึก ผิวโลหะกระดำกระด่าง มีคราบสนิมสีเหลือง-แดง รวมถึงคราบดำที่ล้างไม่ออก ความเสี่ยงเรื่องสารเคมีปนเปื้อนจะเพิ่มสูงขึ้น หากพบช้อนในลักษณะนี้ควรเลิกใช้งานทันที