ETDA -สสวท.-สพฐ และยูนิเซฟ เปิดคู่มือจริยธรรม AI สำหรับครูและนักเรียน ป.4-ม.6 สอนให้แยกแยะได้ว่าคำตอบของ AI อาจผิดพลาดหรือมีอคติ รู้ว่าข้อมูลส่วนตัวใดไม่ควรนำไปป้อนในระบบ และเข้าใจว่าผลงานหรือข้อความที่สร้างและเผยแพร่ด้วย AI อาจส่งผลกระทบต่อผู้อื่นอย่างไรบ้างนายชัยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) หรือ ETDA เปิดเผยว่า ETDA ได้ร่วมกับสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) และยูนิเซฟ ไทยแลนด์ (UNICEF Thailand) เปิดตัว“คู่มือการจัดการเรียนรู้ปัญญาประดิษฐ์และเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างมีจริยธรรม หรือ AI & Digital Ethics for Education” เครื่องมือช่วยให้ครูและสถานศึกษาจัดกิจกรรมการเรียน การสอน สำหรับนักเรียนชั้น ป.4 ถึง ม.6 เพื่อให้เด็กไทยเข้าใจ AI ใช้งานอย่างรู้เท่าทัน ปลอดภัย และคำนึงถึงผลกระทบต่อตนเองและผู้อื่น เปิดให้ดาวน์โหลดใช้ฟรีที่ https://sl.etda.link/2V4nLXTfKN“จากโจทย์ที่โรงเรียนกำลังเผชิญร่วมกัน เมื่อ AI กลายเป็นเครื่องมือที่นักเรียนเข้าถึงได้ง่าย ทั้งเพื่อค้นหาข้อมูล ช่วยคิด และสร้างสรรค์ผลงาน ครูต้องเตรียมผู้เรียนให้พร้อมมากกว่าการใช้งานเครื่องมือได้ แต่นักเรียนควรแยกแยะได้ว่าคำตอบของ AI อาจผิดพลาดหรือมีอคติ รู้ว่าข้อมูลส่วนตัวใดไม่ควรนำไปป้อนในระบบ และเข้าใจว่าผลงานหรือข้อความที่สร้างและเผยแพร่ด้วย AI อาจส่งผลกระทบต่อผู้อื่นอย่างไรบ้าง”คู่มือ AI & Digital Ethics for Education จัดทำขึ้นสำหรับครูชั้น ป.4 ถึง ม.6 เพื่อเปลี่ยนหลักการเรื่องความปลอดภัย ความรับผิดชอบ จริยธรรมและธรรมาภิบาล AI ให้เป็นกิจกรรมที่ครูนำไปใช้สอนได้จริง โดยเด็กจะได้เรียนรู้ผ่านสถานการณ์ใกล้ตัว ฝึกตั้งคำถาม ตรวจสอบข้อมูล และคำนึงถึงผลกระทบก่อนใช้หรือแชร์สิ่งที่ AI สร้างขึ้น เป้าหมายคือให้ห้องเรียนเป็นจุดเริ่มต้นของการใช้ AI อย่างรู้เท่าทัน สอดคล้องกับหลักจริยธรรมและธรรมาภิบาล AI โดยครูสามารถเลือกปรับกิจกรรมให้เหมาะกับวัยและบริบทของผู้เรียนได้คู่มือนี้จะครอบคลุมเนื้อหาสำหรับนักเรียนชั้น ป.4-6 และ ม.1-6 แต่ละระดับจะมี 9 กิจกรรม หรือ 9 โมดูล ระยะเวลาในการจัดกิจกรรมทั้งหมด 20 ชั่วโมง ทั้งประถมและมัธยมจะใช้หัวข้อหลักเดียวกัน แต่ปรับโจทย์และวิธีเรียนรู้ให้เหมาะกับวัย ครูสามารถเลือกกิจกรรมและปรับให้เข้ากับบริบทของผู้เรียนและความพร้อมของโรงเรียนได้โดยสาระสำคัญของคู่มือจะเริ่มจาก AI ในชีวิตประจำวัน จริยธรรม AI อคติและผลกระทบของ AI ไปจนถึงการประยุกต์ใช้ AI เพื่อแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณ อีกส่วนหนึ่งมุ่งสร้างทักษะการใช้ชีวิตในโลกดิจิทัล ทั้งอัตลักษณ์และสิทธิในโลกดิจิทัล การใช้เทคโนโลยีอย่างปลอดภัย ร่องรอยดิจิทัล การกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ และการรับมือความเสี่ยงทางดิจิทัลจุดเด่นของคู่มือคือ การแปลงเรื่องจริยธรรมและการใช้ AI อย่างรับผิดชอบ ที่อาจดูเป็นเรื่องเข้าใจยาก ให้กลายเป็นกิจกรรมที่เด็กเข้าใจได้จากเรื่องใกล้ตัว เช่น นักเรียนระดับประถม จะได้เรียนรู้จริยธรรม AI ผ่านนิทาน สำรวจอคติของ AI ผ่านการ์ดเกม และทดลองใช้ AI เป็น “เพื่อนช่วยคิด” เพื่อสร้างชิ้นงาน โดยฝึกวางแผน ตรวจสอบผลลัพธ์ และพิจารณาว่าผลงานของตนอาจส่งผลต่อผู้อื่นอย่างไรส่วนนักเรียนระดับมัธยมจะได้วิเคราะห์สถานการณ์ที่พบได้ในชีวิตออนไลน์ ทั้งการเปิดเผยข้อมูลส่วนตัว การตั้งค่าความเป็นส่วนตัวบนสื่อสังคมออนไลน์ และร่องรอยที่เกิดจากการโพสต์หรือแชร์ข้อมูล กิจกรรมเหล่านี้ช่วยให้เด็กฝึกใช้วิจารณญาณควบคู่ไปกับการใช้เทคโนโลยีสำหรับครูและสถานศึกษา คู่มือนี้จะช่วยลดภาระการเริ่มออกแบบบทเรียนเรื่องจริยธรรม AI เพราะแต่ละกิจกรรมคู่มือเตรียมไว้ครบ ตั้งแต่ผลการเรียนรู้ จุดประสงค์ สาระสำคัญ ขั้นตอนจัดกิจกรรม สื่อและอุปกรณ์ ใบกิจกรรม ไปจนถึงแนวทางการวัดและประเมินผล ที่ทำให้ครูเห็นภาพชัดว่าจะเริ่มสอนอย่างไร ชวนเด็กลงมือทำอะไร และติดตามความเข้าใจของผู้เรียนอย่างไร โดยสามารถปรับกิจกรรมให้เหมาะกับวัย เวลาเรียน และความพร้อมของห้องเรียนได้โดย ETDA มุ่งหวังให้คู่มือฉบับนี้ช่วยต่อยอดการทำงานของครูแกนนำที่มีอยู่กว่า 100 คน จาก 100 โรงเรียน พร้อมเปิดโอกาสให้โรงเรียนทั่วประเทศ นำเรื่องจริยธรรมและธรรมาภิบาล AI เข้าสู่ห้องเรียนในวงกว้างยิ่งขึ้น.คลิกอ่านคอลัมน์ “บทความไซเบอร์เน็ต” เพิ่มเติม
